30 May, 2020

Mülga Nedir?

Mülga ne demek sorusu; bilhassa hukuki terimlerle iç içe olan insanlar tarafından sorulmaktadır. Bu noktada, mülganın her zaman kullanılan bir terimin Arapçası olduğunu ifade etmek gerekir. Bilhassa kanun, yönetmelik, yasa ve tebliğlerde adı geçen  mülganın ne demek olduğunu öğrenmek için bu yazıyı okuyabilirsiniz.

Mülga Kanun Nedir?

Mülga; Arapça kökenli bir kelimedir. İlga kelimesinden türemiştir. Eskimiş, hükmünü kaybetmiş, yok olmuş anlamlarına sahiptir. Bu noktada, mülga ne demek diye düşünenler için hukuktaki karşılığının da benzer olduğunu söyleyebiliriz. Mülga; hukuki olarak yürürlükten kaldırılan anlamına gelmektedir. Kanun veya maddenin kaldırılması ilga anlamına gelirken kaldırılan madde veya kanun ise mülga anlamına gelmektedir.

Mülga ne demek diye düşünenlere yürürlükten kaldırılmış kanun anlamına geldiğini söylemek gerekir. Bundan uzun yıllar önce yürürlükten kaldırılan kanuna mülga kanun denildiği bilinmektedir. Ancak, bazı durumlarda kanunun tamamen değil de herhangi bir hükmünün yürürlükten kaldırılmasına rastlanmaktadır. Bu gibi hallerde ise yürürlükten kaldırılan maddeye mülga madde adı verilmektedir. Bu noktada, herhangi bir kanunun veya maddenin yürürlükten kaldırılma işleminin iki yolla yapıldığını söylemek gerekir. Sarih ilga ve zımni ilga olarak iki bölümde yapılması söz konusudur.

Zımni İlga Nedir?

Zımni ilga; yeni yapılan kanunla başka bir kanunun veya maddenin kaldırılması söz konusuyken bu kanun metninde açıkça belirtilmiyorsa söz konusu durumu ifade etmektedir.

Sarih İlga Nedir?

Sarih ilga; zımni ilga ile zıt özellikler taşımaktadır. Yeni yapılan kanunla başka bir kanun veya madde kaldırılıyorsa ve bu kaldırma işlemi açık bir şekilde belirtiliyorsa söz konusu durumu ifade etmektedir. Sarih ilganın diğer adı açık ilga olarak bilinmektedir. Yürürlükte bulunan bir yasanın daha sonra çıkarılan başka bir yasayla kaldırılmış olmasını ifade etmektedir.

Kanun veya kanunda bulunan maddelerin kanun koyucu tarafından kaldırılma işlemi sırasında değişen niteliklere göre sarih ilga veya zımni ilga olarak adlandırılması söz konusu olmaktadır. Genel olarak, yeni kanun maddesinin gelmesiyle beraber eski kanunun tamamen geçersiz olması sarih ilga olarak adlandırılmaktadır. Geçersiz sayılan kanun ise açık bir şekilde belirtilmektedir.

Paylaş