10 December, 2019

Mülga Nedir? Mülga Kanun Nedir?

Genelde kanunlarda, yönetmeliklerde ve yasalarda kullanılan bir kelime olan mülga bilmeyenler açısından sıkıntı oluşturmaktadır. Aslında çok basit bir anlamı olan bu kelimenin ne olduğunu ve mülga kanunun ne demek olduğunu kısaca anlatmaya çalışacağız.

Kelim olarak kökeni Arapça’ya dayanan Mülga, temel olarak eskiyen ve hükmünü kaybeden bir anlamı ifade etmektedir. Varlığı tamamen kaldırılmış anlamına gelen bu kelime hukuk içerisinde birçok yerde kullanılmaktadır. Kanunu içinde düz mantıkla bakıldığında ondan önceki kararların hükmünü kaybettiği anlamına gelmektedir. Örnek olarak vermek gerekirse bundan 20 yıl önce çıkarılan bir kanun günümüzde yürürlükten kaldırılmışsa o kanun Mülga Kanun olarak ifade edilmektedir.

Mülga Kanun Nedir?

Mülga kanun nedir sorusuna en iyi örneği yukarıda verdik diyebiliriz. Hukuk içerisinde çok sık kullanılan bu kelime yürürlükte olmayan, yürürlükten kaldırılmış anlamını ifade etmek için kullanılmaktadır. Sadece kanunun kendisi değil kanun içerisinden özel bir maddenin kaldırılması da o kanunu ifade etmek için mülga madde ismi verilmektedir.

Mülga kanun iki farklı şekilde kaldırılmaktadır. Bunlar Zımni İlga ve Sarih İlga olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu ikisi de kendi içerisinde farklı olgulara sahiptir. İkisi içinde örnek vererek açıklama da bulunalım. Kaldırılan kanun veya maddesi kaldırılma işlemi yapılırken bu işlem hakkında açıkça bilgi verilmiyorsa buna Zımmi İlga adı verilmektedir.

Diğeri yani Sarih İlga ise bunun tam tersi olarak yapılan işlemin açık bir şekilde belirtilmesini ifade etmektedir. Örnek olarak vermek gerekiyor 10 Kasım 2005 tarih ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 986’ncı maddesine göre “12 Şubat 1930 tarihli ve 374 sayılı Türk Kanunu Medenisi yürürlükten kaldırılmıştır” denir. Bu şekilde açıklama yapılarak maddenin ya da kanunun yürürlükten kaldırılması Sarih İlga olarak ifade edilir.

Bu kelime gurubu günlük yaşantı içerisinde birçok yerde insanların karşısına çıksa da anlamı bilinmediği için bazen okuduğumuz cümleleri anlamakta zorluk çekebiliriz. Mülga yani yürürlükten kalkan olarak kullanılan bu ifade yürütmelik, kanun ve yasaların içerisinde hükmü olmayanları ifade etmek için kullanılmaktadır.

Paylaş